Bloom 2 is uit! Chinese Jaarhoroscoop 2024 >

Dromen en narcisme • deel 2

Liefde & Relatie
Jacqueline Voskuil
24/11/2023
Dromen en narcisme • deel 2

Veel, zo niet alles wat je droomt, heeft te maken met jezelf. De symbolische boodschappen in dromen kunnen heel krachtig en duidelijk zijn, als je weet hoe ze te interpreteren. In dit tweede artikel buigt Jacqueline Voskuil, auteur van Het Grote Dromenboek, zich opnieuw over het leven en de dromen van een vrouw die werd geconfronteerd met narcisme. Ze gaat ook in gesprek met psychologe Marloes Beaard-Rommens over narcisme en leert het zo beter begrijpen. Deel 1 lees je hier.

Je kunt niet zomaar iemand het predicaat 'narcist’ geven. Omdat ik hier zelf weinig over weet, ben ik ten rade gegaan bij psychologe Marloes Beaard-Rommens. Ik stelde haar de vraag: kan je een beetje narcistisch zijn?

Zij vertelt dit over narcisme: “De diagnose narcistische persoonlijkheidsstoornis stel je (na uitgebreid onderzoek) als iemand aan meer dan vijf kenmerken voldoet van de DSM-5, de Diagnostic and Statistic Manual of Mental Disorders."

”Je kunt het in mindere of meerdere mate hebben. Het is een glijdende schaal. Een beetje narcistisch is dat je wel narcistische trekken hebt, maar niet voldoet aan de vijf kenmerken om de diagnose te krijgen.”

DSM-5 criteria - 301.81

Een pervasief patroon van grandiositeit (in fantasie of gedrag), behoefte aan bewondering en gebrek aan empathie, beginnend op jongvolwassen leeftijd en aanwezig in uitlopende contexten, zoals blijkt bij vijf (of meer) van de volgende kenmerken:

  1. Heeft een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid.
  2. Is gepreoccupeerd met fantasieën over grenzeloos succes, grenzeloze macht, genialiteit, schoonheid, of ideale liefde.
  3. Gelooft dat hij of zij 'bijzonder' en uniek is alleen kan worden begrepen door, of moet omgaan, met andere bijzondere mensen of mensen (of instellingen) met een hoge status.
  4. Heeft excessieve behoefte aan bewondering.
  5. Heeft het gevoel bijzondere rechten te hebben.
  6. Exploiteert anderen.
  7. Heeft gebrek aan empathie: is niet bereid de gevoelens en behoeften van anderen te erkennen of zich ermee te identificeren.
  8. Is vaak afgunstig op anderen of gelooft dat anderen afgunstig zijn op hem of haar.
  9. Toont zich arrogant of hooghartig in houding of gedrag.

Marloes Beaard-Rommens: "Dat het vaak erger wordt als je ouder wordt, is meer omdat het dan steeds moeilijker wordt om je eigen zelfbeeld hoog te houden. Je hebt dan bv. niet het uiterlijk of de status als toen je jong was. In plaats daarvan neemt de kans toe op fysieke, cognitieve en emotionele problemen. Als gevolg daarvan kunnen de kenmerken toenemen. Als iemand echter in zijn leven goede ondersteuning krijgt, kan het wel zo zijn dat je er beter mee leert omgaan, en de lijdensdruk niet toeneemt.”

Wat zou het inderdaad goed zijn als narcisten een goede ondersteuning krijgen en dat ze dit willen aannemen. Het klinkt heel mooi, maar in de praktijk werkt het vaak niet zo, helaas.

De narcistische persoonlijkheidsstoornis is niet meer dan een extreme uiting van de persoonlijkheidstrek narcisme, precies zoals een sociale angststoornis een extreme uiting is van verlegenheid. Onderzoek toont aan dat de narcistische persoonlijkheidsstoornis inderdaad een extreme persoonlijkheidstrek is – het uiteinde van het narcistische spectrum.

Eddie Brummelman in zijn boek 'Bewonder mij'

Narcisten hebben vaak een nare jeugd gehad

Mevrouw S. heeft een narcistische moeder, zij leeft nog. De moeder van mevrouw S. heeft dingen meegemaakt die niet gebeurd mochten zijn. Ik had haar de droom uitgelegd die je hieronder kan lezen en toen zei ze: “Je schrijft dat deze droomuitleg ook voor mijn moeder kan zijn. Een tijdje geleden zei ze tegen mij: sinds ik zoveel met jou praat en van alles te horen krijg, komen er gebeurtenissen uit mijn eigen jeugd naar boven die ik niet zo goed begrijp.”

Zo waren er in de oorlog twee soldaten (oma wist ervan) die mijn moeder meenamen op een wandeling. Later kreeg ze een stuk chocolade (oma moest haar dit geven toen de soldaten vertrokken). Ook was er een moment dat ze met haar moeder en broertjes blootsvoets door een veld liep waarbij een soldaat oma het geweer in de rug hield. Toen ze dit vertelde, kreeg ik het gevoel dat ze zelf veel weggestopt heeft en daardoor niet goed verwerkt. Zij mocht bij haar ouders geen ‘eigen stem’ hebben in tegenstelling tot mijzelf. Ik had altijd een weerwoord en werd beschouwd als een lastig en moeilijk kind.”

Ten tijde van deze droom sliep mevrouw S. haar moeder bij haar in huis. Een half jaar later is het contact tot het minimum beperkt. Dit is wat mevrouw S. heeft gedroomd: “Ik zie een zon met een vrolijk gezicht (ogen, neus en mond), maar de zon en de stralen hadden een vieze kleur groen met zwart.”

Droomuitleg

”De zon heeft een vieze groene en zwarte kleur. Groen staat voor innerlijke groei, maar als je groen mengt met het grijze van negatieve gedachten, krijg je dit. Het betekent dat het niet gemakkelijk is om positieve gedachten en gevoelens vast te houden.”

Ik vertelde eerst dit: “Deze droomuitleg kan (ook) voor je moeder zijn.”

De droomuitleg: “In je droom zie je een zon met een vrolijk lachend gezicht erin (ogen, neus en mond). Het eerste wat ik dacht toen ik je droom bekeek, is dat de zon scheppende energie betekent, en ook ‘bewustzijn’ (nvdr: K. Vollmar, Handboek der Droomsymbolen). Maar het kan ook een vadersymbool zijn.

Dan kijk ik verder: de ogen zijn de spiegels van de ziel, de neus betekent intuïtie en de mond staat voor het hebben van een eigen stem.

Wat dit kleine stukje betekent: je weet wat je intuïtief moet doen om jouw eigen scheppende energie te gebruiken in wat jij goed en belangrijk vindt. Gebruik hiervoor je eigen innerlijke stem.

Alleen … Je moet niet doen alsof je je eigen stem al gebruikt. Dat is te zien aan de lachende zon. Lachen betekent dan wel ontlading, maar in dit geval zal het betekenen dat je lacht als een boer met kiespijn. Het is je niet aan te rekenen, het heeft te maken met de stralen van de zon die een vieze kleur groen met zwart hebben.

Groen is een heel frisse kleur die innerlijke groei betekent. Het is wel zo dat als je bij de kleur groen een (klein) beetje van een andere kleur doet (bv. het grijze van negatieve gedachten) je meteen een vieze kleur krijgt. Dat is rationeel. Gevoelsmatig klopt het ook, het zal betekenen dat je het niet altijd even makkelijk vindt om positieve gedachten en/of gevoelens vast te houden.

Het zwarte betekent dat je iets heel moeilijk vindt. Moeilijk om te weten dat je bewuster wordt? Dat je steeds meer in de gaten krijgt?"

De zon kan ook symbool staan voor de vader. Het kan betekenen dat jouw moeder intuïtief wist dat wat er gaande was niet goed was. Ze had dan wel scheppende energie bij zich, maar die gebruikte ze om te overleven.

Droomuitleg Jacqueline Voskuil

"Als ik de droomuitleg woorden geef, krijg ik steeds meer het gevoel dat deze droomuitleg voor je moeder is bedoeld. Dat jij de beelden van haar droom hebt gedroomd (dit is mogelijk, je komt dan in het zogenoemde collectief bewustzijn) om misschien de simpele reden dat zij het niet aankan om deze droom te hebben. Beseffen dat er iets in je leven is gebeurd dat nog (lang) niet is verwerkt, kan immers behoorlijk confronterend zijn.

Hoe is dat te zien? Wanneer een kind een zon tekent, is het vaak zo dat hij of zij er een gezichtje intekent. Als het goed is, is dit gezichtje een blij gezichtje. Bij sombere of boze gezichten zouden de alarmbellen eigenlijk meteen aan moeten gaan. Wanneer een kind een zon tekent met een boos of verdrietig gezicht kan het natuurlijk wel zo zijn dat hij net z’n hond heeft verloren of dat een feestje niet door kon gaan omdat je de griep had. Het zijn nare of vervelende dingen, maar het is te verwerken.

Het wordt wat anders als je van datzelfde kind (jouw moeder in dit geval) krijgt te horen dat ze in de oorlog door twee soldaten werd meegenomen. Dat is vreemd, het ruikt/voelt niet goed in ieder geval. Jouw moeder kon echter niet anders dan een blij gezicht opzetten omdat ze een kind was, ze had geen schijn van kans als ze zich zou willen verdedigen. Omdat wat ze heeft meegemaakt wel verwerkt moet worden, komt dit gevoel naar boven in de vorm van een zon. Maar omdat je moeder nare dingen heeft meegemaakt die heel moeilijk te verwerken zijn, heeft de zon vieze groene en zwarte stralen.

Er is nog iets. De zon kan ook symbool staan voor de vader. Mocht dit zo zijn, dan is dit een (zeer) verontrustende droom.

Het kan betekenen dat jouw moeder intuïtief wist dat wat er gaande was niet goed was. Ze had dan wel scheppende energie bij zich, maar die gebruikte ze om te overleven. Dat dit moeilijk ging, zie je dan terug in de vieze groene kleur van de stralen en het zwarte. Je ziet dus wel dat dit een droom is die je niet moet hebben, zeker niet als je een kind bent.”

Tegendelen in jezelf verenigen

Mevrouw S. vertelt nog een droom: “Ik was ergens op vakantie waar ik graag was, maar het was volgens mij een land dat ik niet kende want ik sprak hun taal niet. Volgens mij was mijn moeder bij me en de droom begint als ik merk dat we onze vlucht naar huis missen. Ik zoek papieren voor de vlucht, eerst in de ene koffer (die van mijn moeder), ik erger me dat ik ze niet vind, kijk in mijn koffer en daar liggen ze. Maar … De tijd is al voorbij. Ik meen dat ons vliegtuig rond 12.45 uur vertrok en het is bijna 13.00 uur. Ik probeer iemand te vinden die de taal van het land spreekt en belt voor een nieuwe vlucht. Ik voel me ‘blij’, nu kan ik nog wat langer blijven voordat ik terug naar huis ga.

Het meisje dat belt en kijkt wanneer de eerstvolgende vlucht vertrekt (het is vandaag vrijdag) lijkt in werkelijkheid op mijn kapster op Mallorca, maar ze is ineens heel dik geworden. Dat zie ik aan haar gezicht, maar het misstaat haar niet. Dan zegt ze dat de eerstvolgende vlucht naar huis pas maandag is, drie dagen later.

Dan ineens voel ik mijn kies linksboven afbreken en ik houd een stukje (ongeveer een halve tand) in mijn hand. Ik kijk ernaar en de tand lijkt mat glas. Ik begin flink te bloeden en raak in paniek. Ik weet dat ik hemofilie heb (in het echt is dit zo) en als ik niet snel bij een tandarts bloed ik dood. Ik ben bang.

Iemand belt een tandarts. Deze zegt geen tijd voor me te hebben. Mijn hele mond vult zich met bloed. Ik kijk in de spiegel en zie alleen maar rood. Mijn tong is rood van het bloed en mijn hele mondholte ook. Het meisje geeft me een spiegel terwijl ze aan het bellen is met de tandarts. Blijkbaar kan de tandarts zien wat er aan de hand is als ik IN de spiegel kijk. Het resterende stuk zit los en moet door de tandarts getrokken worden.

Dan word ik wakker en ben ik blij dat het maar een droom is. Heeft deze droom met mijn moeder te maken?”

(lees verder onder de advertentie)

Droomuitleg

”Als je droomt dat je iets (of iemand) zoekt, betekent het dat je wel weet waar je naar zoekt, maar de consequenties niet onder ogen wil zien. Hier betekent het dat je wel naar je innerlijke toe wil (‘thuis’ in je droom), maar ook dat je daar iets moet doen, bv. iets loslaten zoals negatieve gedachten en/of gevoelens)”

Dit vertelde ik over haar droom: “In de droom ben je op vakantie in een land dat je niet kent en waar je de taal niet spreekt. Het buitenland betekent het vreemde. Dat betekent dat je iets in het dagelijks leven moet doen wat je eng vindt. Vakantie betekent dat je toe bent aan (innerlijke) rust. De taal niet kunnen spreken betekent dat je het moeilijk vindt om bij jezelf te blijven. Je kunt het wel, in je droom zet je immers stappen om jezelf te helpen.

Je moet dus iets doen dat je eng vindt terwijl je eigenlijk ook toe bent aan rust. Je vindt het niet altijd even makkelijk om bij jezelf te blijven, maar je kunt het wel. Hier zitten tegenstellingen in.

Belangrijk: waarom vind je het niet erg om naar huis te gaan? Je huis is je innerlijk en daar wil jij niet naartoe.

Je moeder hoeft niet meteen je moeder te betekenen in de droom, vaak zijn het je eigen wijze vrouwelijke krachten. Vrouwelijke krachten zijn elegantie en verzorging. De wijsheid daarin is dat jij (diep in je hart) weet wanneer je deze krachten moet inzetten in het dagelijkse leven.

Maar … Je vindt het geen enkel probleem om nog drie dagen in het andere land te blijven. In jouw geval is je moeder in je droom ook echt je moeder. In je droom merk je dat jullie de vlucht naar huis gaan missen. Je ziet jezelf bezig met twee koffers zoeken/sluiten. Een koffer kan een innerlijke last betekenen. Hoe zwaarder de koffer, hoe zwaarder de innerlijke last. Het kan ook het vrouwelijke ontvankelijke betekenen. Het is dan wel de bedoeling dat er in de koffer goede spullen zitten zoals bv. rijkdom. Het betekent dat je vriendelijk(er) moet zijn voor jezelf.

Toch twijfel je. Dat is te zien aan het cijfer twee (twee koffers) dat dualiteit betekent. Zal ik wel of niet vriendelijk zijn voor mezelf?

In je droom zoek je naar de papieren voor de vlucht. Het klinkt misschien vreemd, maar als je droomt dat je iets (of iemand) zoekt, betekent het dat je wel weet waar je naar zoekt, maar de consequenties niet onder ogen wil zien.

Dit kleine stukje zal dan betekenen dat je wel naar je innerlijke toe wil (‘thuis’ in je droom), maar het zal ook betekenen dat je daar iets moet doen, bv. iets loslaten (negatieve gedachten en/of gevoelens). Dat kan heel goed te maken hebben met je moeder.

Dit alles wordt bemoeilijkt door het droombeeld van de vlucht van het vliegtuig. Een vlucht/vliegtuig is een vluchtdroom en zal betekenen dat de dromer een waarheid niet onder ogen wil zien."

Het is niet erg als je dood zou bloeden in je droom. Het betekent dat je de moed hebt om ergens in door te groeien en/of iets los te laten.

Droomuitleg Jacqueline Voskuil

"En nu komt er iets mooi. Het is bijna 13.00 uur. Als je de getallen optelt kom je uit op 4 en dat betekent dat jij totaliteit hebt bereikt. Bijna, omdat het net niet 13.00 uur is. Het is de toekomst en dat betekent heel vaak dat dit ook echt gaat gebeuren (let op: je moet de droom dan altijd symbolisch bekijken): jij die zich door moet (blijven) ontwikkelen en/of iets los moet laten.

Het meisje dat je helpt en belt voor een nieuwe vlucht lijkt in werkelijkheid op je kapster op Mallorca, maar ze is ineens heel dik geworden. Dit meisje ben jij, het zijn je eigen vrouwelijke krachten in ontwikkeling. Vrouwelijke krachten zijn elegantie en verzorging. Ze zijn in ontwikkeling dus je moet nog leren hoe je vriendelijk kan zijn voor jezelf. Alleen … Je doet niet echt iets met deze ontwikkeling. Niet genoeg in ieder geval. Dat is te zien aan het feit dat het meisje (jij dus) dik is. Dik betekent hier lui. Dat klinkt erger dan het is, het betekent dat je meer mag focussen op je talenten en op dingen die jij goed en belangrijk vindt. Dat het haar niet misstaat, betekent dat jij het niet heel erg vindt om niet iets met je talent te doen.

Drie dagen later: het getal 3. Je mag de controle in het dagelijkse leven loslaten. Je doet het al wel, maar het mag nog iets meer.

Dan ineens voel je je kies afbreken. Dat betekent dat je ergens onzeker over voelt. Het mooie is wel dat het aan de linkerkant is en dat wil zeggen dat je controle los mag laten in dit onzekere gevoel. Je begint flink te bloeden. Helemaal niet erg, het betekent in jouw geval dat je de geheimen van het leven ontdekt (K. Vollmar). Je hoeft dus ook niet in paniek te raken, wat je wel doet in de droom. Het enige wat je hoeft te doen is voor jezelf te erkennen dat je veel meer in je hebt dan je denkt. Ook is het helemaal niet erg als je dood zou bloeden in de droom. Het betekent dat je de moed hebt om ergens in door te groeien en/of iets los te laten. Je vindt dit moeilijk, daarom wil je niet dood in je droom.

Bloed kan twee dingen betekenen: agressie of passie. Ik heb sterk het idee dat beide in jou spelen. Ik zal het uitleggen. Een tong betekent volgens Vollmar: ‘Taal, geestelijke creativiteit, communicatie, de pleitbezorger van de mens. De tong hangt altijd samen met de keelchakra en derhalve met (on)eerlijke communicatie’. De tong is ook van de duivel en dit betekent jouw schaduw, dat je iets niet wil of kan inzien in het dagelijkse leven. Dat kan te maken hebben met dat je je passie en/of agressie niet genoeg uit.

Het meisje (jij dus) geeft je een spiegel terwijl ze aan het bellen is met de tandarts. Mooi, het betekent dat jij contact hebt met je onbewuste innerlijk helende krachten (de arts in de droom). Blijkbaar kan de tandarts zien wat er aan de hand is als je IN de spiegel kijkt. Een spiegel betekent heel veel, maar in jouw geval zal het betekenen: ‘veel voorkomende metafoor voor zelfbeschouwing/zelfbespiegeling’. Met andere woorden, jij bent zelf je eigen innerlijke arts die weet wat er gaande is.

Het is een mooie droom. Kijk wel nog naar de tegendelen in jezelf die je moet zien te verenigen.”

(lees verder onder de advertentie)

”Bij narcisme geloof ik niet in een beginstadium. Je hebt er aanleg voor en de omstandigheden zorgen ervoor of iemand dit ontwikkelt of niet.”

Mevrouw S. wist precies wat ik hiermee bedoelde en is de confrontatie met zichzelf en haar moeder aangegaan. De tegendelen zien te verenigen betekent dat je er dwars doorheen moet gaan.

Mevrouw S. mailde me dit later nog toen ik haar had gevraagd wat zij wist over narcisme: “Ik kan je alleen vertellen wat ik weet uit eigen ervaring met mijn moeder. Ik geloof niet dat een narcist ‘echt’ naar anderen kan luisteren. Toen ik mijn moeder confronteerde met onder andere haar leugens zei ze meteen: ‘Ja, daar heb ik ook al lang spijt van’. Ik denk dat een narcist alleen iets toegeeft als hij/zij verwacht dat dit voordeel oplevert. Is dat niet zo, dan wordt de boel verdraaid en blijft een narcist in ontkenning.

Bij narcisme geloof ik niet in een beginstadium. Je hebt er aanleg voor en de omstandigheden zorgen ervoor of iemand dit ontwikkelt of niet. Als ik kijk naar mijn oma die dingen wilde afdwingen, dan zou mijn moeder die aanleg hebben kunnen meekrijgen en door de omstandigheden (ouders hadden nooit tijd) verder kunnen ontwikkelen.

Ik denk zelf, maar dat weet ik ook niet zeker, dat een narcist wel aan zichzelf zou kunnen werken, maar dat zal heel lastig zijn want hij/zij legt schuld altijd bij een ander. Narcisten willen immers niets negatiefs horen over zichzelf. Ik ben van plan om dit met mijn moeder uit te proberen, als zij opnieuw contact met me opneemt.”

Narcistische persoonlijkheidstrekken en een narcistische persoonlijkheidsstoornis

‘Je wordt niet narcistisch geboren’. Dat schrijft Eddie Brummelman in zijn boek ‘Bewonder mij!’. Wat hij ook vertelt: ‘Bij narcisme denken veel mensen meteen aan een stoornis of ziekte. We weten nu dat de narcistische persoonlijkheidsstoornis voorkomt bij ongeveer één op de twintig mensen. Maar wat hebben we eigenlijk aan deze kennis? Niet zoveel. De stoornis is immers niet meer dan een extreme uiting van de persoonlijkheidstrek narcisme, precies zoals een sociale angststoornis een extreme uiting is van verlegenheid. Steeds meer onderzoek toont aan dat de narcistische persoonlijkheidsstoornis inderdaad een extreme persoonlijkheidstrek is – het uiteinde van het narcistische spectrum. Er loopt dus geen scheidslijn tussen de trek en de stoornis: de laatste is een extreme variant van de eerste.'

Ik hoop dat jij als je met een narcistisch iemand te maken hebt, informatie en hulp zoekt. De omgeving en een kordate aanpak kan immers een positieve impact hebben, hoewel dat absoluut niet eenvoudig is.

Besef zeker dit: jij kan er niets aan doen dat een narcistische ouders, partner of een andere naaste nare en akelige dingen zegt en/of doet.

Met dank aan de dromer en psychologe Marloes Beaard-Rommens.

Interessante literatuur

  • Eddie Brummelman – Bewonder mij! – Uitgeverij Nieuwezijds Amsterdam
  • Julia Shaw – Het kwaad – De psychologie van onze duistere kant – Uitgeverij Prometheus Amsterdam
  • Klausbernd Vollmar – Handboek der Droomsymbolen – Uitgeverij Schors
  • Geboeid door narcisme – Diane Ruthgeerts – Gompel & Svacina Bv

Meer lezen?

Vond je dit een boeiend artikel en wil je meer artikelen?

Abonneer je nu en ontvang één jaar lang alle edities van Bloom. Bespaar €20 en geniet van de voordelen.

Reacties

Een account is verplicht om te reageren. Log in of registreer je nu

Inloggen / registreren

Wat anderen ook lezen

Lifestyle

Voel je zen in je eigen huis: 5 tips voor het creëren van een rustige omgeving

In onze drukke en stressvolle levens is het belangrijk om een plek te hebben waar we kunnen…

Lees meer
Dossier 2024

Voorspellingen 2024 • Spiritueel ontwaken, maatschappij en kinderen • In de ban van 2024

We zijn uiteraard nu al benieuwd naar wat 2024 voor ons in petto heeft. Bloom ging te rade bij…

Lees meer
Astrologie

Kosmische events december 2023

We sluiten dit jaar af met een maand die propvol astrologische gebeurtenissen zit. De sterren…

Lees meer
Bloom 2 - 2024

Word een Bloom’er

  • 8 edities van het Bloom-tijdschrift op jaarbasis

  • toegang tot alle leesartikelen uit het Bloom-tijdschrift + extra leesvoer

  • EXCLUSIEF! bereken en lees (on)beperkt persoonlijke geboortehoroscopen

  • kortingen op geselecteerde producten in de BloomShop

  • unieke themahoroscopen: je Jaarhoroscoop 2024, Ascendanthoroscoop 2023-2024, je Chinese horoscoop 2024,...

Nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Bloom en geniet 5% korting in de Bloom Shop.
Wekelijks ontvang je inspirerende leesartikelen, promoties en zoveel meer.
De kortingscode ontvang je in je mailbox.
Have a magical day!
Bloom