Home

Overige

Mijn account

De eeuwenoude wijsheid achter Ayurveda / bescherm jezelf volgens de wetenschap van het leven

Voeding & Gezondheid
Kim Fillée
28/09/2020
De eeuwenoude wijsheid achter Ayurveda

Ayurveda is een systeem van traditionele geneeskunde dat zijn wortels heeft in India. Het maakt gebruik van een uitgebreid scala aan behandelingen, waaronder panchakarma ('de vijf acties'), yoga, voedingsadvies, massage, acupunctuur en kruidengeneeskunde. Het doel van deze interventies is de gezondheid te bevorderen, maar ook het algemeen welzijn te verbeteren. Het ultieme streven is de realisatie van ons volledig potentieel, simpelweg door te leven naar onze eigen natuur. De Ayurvedische denkwijze omvat immers meer dan alleen een systeem voor de behandeling van ziektes: het is de wetenschap van het leven.

A·yur·ve·da – Sanskriet – AYUR = leven, VEDA = wetenschap of kennis

Duizenden jaren voordat de moderne geneeskunde besefte dat er een duidelijke link is tussen ons denken en ons lichamelijk welzijn was dit al het fundament van de ayurvedische filosofie. De principes van deze eeuwenoude wijsheid herinneren ons er immers aan dat alles met elkaar verbonden is, niet enkel op individueel niveau, maar ook op grote schaal. De natuur, mensen onderling en zelfs de kosmos kun je vergelijken met een fijn geweven spinnenweb waarbij alles met elkaar geconnecteerd is. Ayurveda legt dan ook de nadruk op het harmoniseren van onze interne wereld met alles wat daarbuiten gebeurt.

Vedische archetypes

Onze vijf zintuigen dienen hierbij als de voornaamste toegangspoorten tot de wereld, die volgens deze zienswijze bestaat uit combinaties van de vijf elementen: ether, lucht, vuur, water en aarde. Ayurveda groepeert deze vijf elementen in drie basistypes van energie en functionele principes die in iedereen en alles aanwezig zijn. De termen die worden gebruikt om deze combinaties te beschrijven zijn Vata, Pitta en Kapha. Dit noemen we de drie dosha's, die ook van toepassing zijn op hoe een individu in elkaar zit.

Presenting: de drie dosha's

Iedereen heeft een beetje van elke dosha in zich, maar vaak overheerst één principe. Toch is niet iedereen een uitgesproken type. Het is ook mogelijk dat je een combinatie van meerdere dosha’s bent.

Ayurveda wijsheid tips mandala vata dosha Bloom web

Vata (of het bewegingsprincipe) is verantwoordelijk voor het zenuwstelsel, de ademhaling en alles wat beweegt in het lichaam.

In evenwicht / energiek, blij, enthousiast en creatief
Dominante elementen
/ ether & lucht
Do’s
/ goed eten, rust nemen, regelmaat aanhouden om de sprankelende persoonlijkheid in toom te houden
Don’ts
/ vasten, zware lichamelijke inspanningen
/ veiligheid, warmte, zachtheid, massages, relaxen in bad

Ayurveda wijsheid tips mandala pitta dosha Bloom web

Pitta (of het stofwisselingsprincipe) regelt onder meer de spijsvertering en de lichaamstemperatuur.

In evenwicht / welbespraakt, snel van denken en rationeel
Dominante elementen
/ vuur
Do’s
/ beweging, beheersing in het uiten van emoties, rustig blijven in crisissituaties
Don’ts
/ extremen, zware maaltijden, intensieve activiteiten
♥ / koele omgeving

Ayurveda wijsheid tips mandala kapha dosha Bloom web

Kapha (of het structuurprincipe) geeft het lichaam stevigheid en stabiliteit en houdt de vloeistofhuishouding in evenwicht.

In evenwicht / krachtig, groot uithoudingsvermogen, goed immuunsysteem, geduldig, stabiel
Dominante elementen
/ aarde & water
Do’s
/ variatie in het leven brengen, sensatie opzoeken, zware inspanningen
Don’ts
/ veel eten
♥ / spanning, veranderingen

Agni, de grote bemiddelaar

Alles wat we ervaren, of het nu een materieel iets, een gedachte of een emotie is, bezit bepaalde eigenschappen. De Ayurveda maakt geen onderscheid tussen de materiële en geestelijke wereld en ziet deze als één geheel. Deze werelden worden beschreven aan de hand van guna’s (kwaliteiten). Zo bestaan er twintig kwaliteiten, met telkens een tegengestelde (vb. zwaar vs. licht). De basis van de Ayurvedische behandeling is gebaseerd op het herkennen wanneer guna's overheersen of juist te weinig aanwezig zijn. Dit leidt immers tot ziekte omdat zo het dosha van die persoon uit evenwicht geraakt. Ayurveda past dan de tegengestelde kwaliteiten toe om opnieuw in balans te komen.

Agni, het universele principe van transformatie dat zich manifesteert als ons spijsverteringsvuur, is een soort mediator tussen ons en wat we binnenkrijgen via de zintuigen. Dingen die voor ons giftig zijn, bepaalde gedachten bijvoorbeeld, worden hierdoor als het ware ‘verteerd’. Anderzijds, als onze agni verzwakt is, leidt dit tot een ophoping van gifstoffen, wat bekend staat als ama. De opbouw van ama in de lichaamsgeest leidt tot blokkades en uiteindelijk tot ziekte. Met andere woorden: als je te veel zaken binnenkrijgt die niet bij je dosha horen, raakt je agni overwerkt en krijg je een teveel aan ama te verwerken.Op basis van deze begrippen werkten Ayurvedische artsen uitgebreide geïndividualiseerde programma’s uit voor zowel acute als chronische aandoeningen. Het is echter belangrijk te weten dat, ondanks deze uitgebreide mogelijkheden tot behandeling, onze geest niet te onderschatten is. Doordat hij onlosmakelijk met het lichaam verbonden is, bezit hij een enorme kracht in het overwinnen van ziektes en ongemakken.

(lees verder onder de advertentie)

Ayurveda @ home kit

1. Meditatie

Als je al even bezig bent met mediteren, kost het steeds minder moeite om rust te vinden in je hoofd, wat dan ook heilzaam blijkt te zijn voor je lichaam. Dit is zelfs meetbaar: je hartslag en ademhaling vertragen, je lichaam vermindert de productie van hormonen zoals cortisol en adrenaline, en de productie van neurotransmitters die het welzijn verbeteren (serotonine, endorfine, dopamine…) neemt toe.

2. Een gevarieerd bord

Naast de ademhaling is gezond eten en drinken een vitale voorwaarde om te overleven. Om een gezond lichaam en geest te creëren moet ons voedsel voedzaam zijn. Ayurveda hecht veel belang aan het consumeren van een verscheidenheid aan verse voedingsmiddelen, die ook op de juiste manier worden bereid en bewust worden verorberd. Die bereidingswijze hangt vaak af van je dosha, dus wat dat betreft is het beter om persoonlijk advies in te winnen. Gevarieerd eten is voor iedereen cruciaal. Een eenvoudige manier om ervoor te zorgen dat je hierin slaagt is door de zes ayurvedische smaken (zoet, zout, zuur, prikkelend, bitter en samentrekkend) in elke maaltijd te verwerken. Zo weet je zeker dat je van alles voldoende binnenkrijgt. Ook geven de kleuren van groenten en fruit vaak aan welke gezonde stoffen erin zitten. Door voldoende te combineren bereid je echte powermaaltijden vol vitaminen, mineralen en andere nutriënten.

Foodtips om je agni te versterken
  • Ga altijd zitten om te eten, maar niet achter je computer of voor de tv!
  • Eet in een ontspannen sfeer en niet als je van streek bent.
  • Geen honger? Sla dan eens een maaltijd over.
  • Vermijd rauw voedsel, dat veel moeilijker te verteren is dan gekookte varianten.
  • Drink geregeld warm water met gember.
  • Gebruik ontgiftende kruiden zoals triphala, ashwagandha, guggulu, brahmi, gember, kurkuma, enz. Voorzichtigheid en het volgen van het nodige advies zijn hierbij echter belangrijk.
Ayurveda wijsheid tips mandala Bloom web

3. Slaap!

Tijdens het slapen herstelt en verjongt je lichaam zichzelf. Een gebrek aan rustgevende slaap verstoort ons geestelijke en lichamelijk evenwicht, verzwakt het immuunsysteem en versnelt het verouderingsproces. De mens heeft over het algemeen tussen de zes en acht uur kwalitatieve (!) slaap per nacht nodig. Dit kan echter, naargelang je dosha, ook meer of minder zijn. Het is aangewezen om op een natuurlijke manier in slaap te proberen vallen, zonder slaapmutsjes of medicatie. Het slapen in een omgeving die aangepast is aan de voorkeuren van je dosha, bijvoorbeeld qua temperatuur, kan ook een wereld van verschil maken.

4. Omarm je natuur

De uitdrukking ‘leven in harmonie met de natuur’ heeft in de Ayurveda een precieze betekenis: zoals de natuur je heeft gemaakt, zo moet je proberen te leven. Wanneer je hier tegenin gaat, worden je verlangens ongezond en kun je hunkeren naar junkfood, steeds meer negatieve gewoontes ontwikkelen en je zelfs overgeven aan dwangmatig gedrag. Na verloop van tijd kan een beetje onbalans een stoornis worden en in het slechtste geval een ziekte. Met een beetje preventieve selfcare kan dit perfect vermeden worden. De natuur functioneert zonder hier actief moeite voor te doen: gras probeert niet te groeien, dat doet het gewoon. Wanneer jouw acties geïnspireerd worden door liefdevolle acceptatie van jezelf en de dingen des levens, zal ook jij in staat zijn om moeiteloos te leven en vanzelf een soort rust te kunnen vinden.

(lees verder onder de afbeelding)

Ayurveda wijsheid tips quote boeddha Bloom web

5. Contacteer een goede therapeut

Bovenstaande algemene adviezen wijken niet veel af van wat door iedereen wordt beschouwd als goede zelfzorg. De dosha´s geven echter wel originele inzichten met betrekking tot wat voor jou specifiek heilzaam is. Hier dieper op ingaan zou genoeg stof geven voor een vuistdik boek. Contact opnemen met een goede therapeut is dus zeker een aanrader indien je vastloopt.

----
Enkele waarschuwingen

De zogenaamde panchakarma-behandelingen die in het kader van de Ayurveda regelmatig aanbevolen worden, kunnen schadelijk zijn wanneer ze worden uitgevoerd door een onervaren beoefenaar. Vraag altijd naar de nodige kwalificaties. Een ervaren Ayurveda-therapeut raadt vaak een kruidensupplement aan. Let wel, kruidengeneesmiddelen kunnen net zo krachtig zijn als farmaceutische geneesmiddelen! Vertel je reguliere arts ook altijd over de Ayurvedische behandelingen die je krijgt en stop nooit zonder overleg met het nemen van het conventionele medicijn.

Bloom oktober is uit!

Word nu lid en lees Bloom online

  • Last van tunnelvisie? #CoronaEdition

  • Keuzekracht / voel je vrij en veilig

  • Bevrijd jezelf met EFT

  • White privilege: een confronterende spiegel

  • Ayurveda / de wetenschap van het leven

  • Combi westerse & oosterse astrologie

  • De link hieronder om de digitale versie te lezen werkt enkel bij actieve Bloom-lidmaatschappen. Geen actief abonnement? Word nu lid!

  • De laatste editie van Bloom word in je browser als pdf opgeslagen. Zo heb je altijd je favoriete Bloom bij de hand. Veel leesplezier!

Reacties

Een account is verplicht om te reageren. Log in of registreer je nu

Inloggen / registreren

Wat anderen ook lezen

Column

Column Sofie Varrewaere: wat nu?

Ik herinner me eigenlijk niet zo goed meer wanneer het precies begon. Noch de dag dat het werkelijk…

Lees meer
Voeding & Gezondheid

Kruid van de maand - Zomereik (Quercus robur)

Onze natuur heeft zoveel te bieden, maar dat verliezen we wel eens uit het oog. Daarom zet Caroline…

Lees meer
Voeding & Gezondheid

Simpel stressvrij afvallen

Zolang je een gegronde en gezonde reden hebt, is er niets mis met te willen werken aan je gewicht.…

Lees meer
Bloom november 2020

Word een Bloom’er

  • 11 edities van het Bloom-tijdschrift op jaarbasis

  • toegang tot alle leesartikelen uit het Bloom-tijdschrift + extra leesvoer

  • EXCLUSIEF! bereken en lees (on)beperkt persoonlijke geboortehoroscopen

  • kortingen op geselecteerde producten in de BloomShop

  • unieke themahoroscopen: je liefdeshoroscoop 2020, jaarhoroscoop 2020, ascendanthoroscoop 2020, je Chinese horoscoop 2020,...

  • onbeperkt gratis kaartleggen