Waarom kritiek zo hard kan binnenkomen

Moeite met kritiek

Ik heb altijd moeite gehad met kritiek. Echt moeilijk. Waarom? Omdat ik meestal niet eerst dacht dat de ander ongelijk had. Mijn eerste gedachte was bijna altijd: ze zullen wel gelijk hebben. Dat ik niet goed genoeg ben. Dat ik iets over het hoofd heb gezien. Dat ik het anders had moeten doen.

Misschien is dat ook waarom ik zo vaak alles probeer uit te leggen. Niet omdat ik mezelf zo graag hoor praten, maar omdat ik de kritiek liever vóór ben. Als ik alles zelf al verklaar, hoeft een ander het niet meer te doen.

Ik heb ook nooit echt een vechtersmentaliteit gehad. Bij een wedstrijd liet ik anderen vaak voorgaan en zei ik: “Voor mij telt het plezier meer dan de overwinning.” Misschien geloofde ik dat ook wel een beetje. Maar als ik heel eerlijk ben, zat er nog iets onder: ik ging er op voorhand al van uit dat ik toch zou verliezen. En als je jezelf vooraf al een stap opzij zet, kan niemand je zien falen.

Dat patroon kwam op verschillende vlakken terug. Een hobby die niet meteen lukte? “Dat is mijn ding niet.” Een job waar ik me niet goed voelde? “Ze begrijpen me daar niet.” Een relatie die moeilijk liep? “We zijn gewoon te verschillend.” Ik gaf sneller op dan ik vandaag zou willen toegeven, omdat ik diep vanbinnen bang was dat ik het toch niet zou kunnen.

Ook ik kan boos worden

Vandaag ben ik me steeds bewuster van die patronen. Dat merkte ik een tijdje geleden op een onverwachte manier. Een klant zei tegen mij: “Heylaba, zeg, ik ben je onderweg tegengekomen met je wagen en ik zag dat je geërgerd was. En toen dacht ik: ‘Aha, zij kan dat ook.’”

Ze was duidelijk in haar nopjes. Ze had me blijkbaar betrapt op iets wat ze niet meteen van mij verwachtte, en daar moest ik om lachen. Want ja hoor: ze had helemaal gelijk.

Mensen zien en ervaren mij natuurlijk vooral in mijn praktijkruimte. Daar zit ik helemaal in mijn rol als motivator en therapeute. Daar voel ik me verbonden met mijn wijsheid en met de bron. Ik kan het plaatje vaak helder zien, voor mezelf én voor de ander. Ik ben er meestal de rust zelve en voel vrij goed wat een situatie van mij vraagt en wat ik voor iemand kan betekenen.

Maar daarbuiten ben ik nog volop aan het oefenen. Vooral in de wagen wordt mijn rust regelmatig op de proef gesteld, en al helemaal bij wegenwerken. Wanneer ik braaf de signalisatie volg en uiteindelijk toch verkeerd uitkom, kan mijn ergernis behoorlijk groot worden. Precies op zo’n moment had die dame mij dus gezien, waarschijnlijk met de nodige gebaren erbij. Want ook mijn handen doen graag mee wanneer ik geërgerd ben.

Ja, ook ik kan boos worden. Ook ik kan stevig reageren wanneer iets niet loopt zoals ik het in mijn hoofd had.

Wanneer je aan jezelf begint te twijfelen

De volledige Heidi

Luisteren zonder jezelf te verliezen

Ondertussen ben ik een heel pak milder geworden voor mezelf. Vandaag kan ik steeds beter naar kritiek luisteren zonder er onmiddellijk mijn hele persoonlijkheid aan vast te hangen. Dat betekent niet dat kritiek me nooit meer raakt. Natuurlijk wel. Ik ben nog altijd Heidi. Maar ik kan er steeds vaker wat afstand van nemen.

Iemand kan iets van mij vinden zonder dat dat automatisch betekent dat ik fout zit. En ik kan iets verkeerd hebben gedaan zonder dat ik daarom een slecht mens ben. Dat laatste was voor mij misschien wel een van de moeilijkste dingen om te leren.

Ik mag luisteren en onderzoeken wat ervan klopt. Ik mag iets bijleren, maar ik mag ook besluiten: hier klopt het voor mij niet. Dat is iets anders dan mezelf verdedigen omdat ik koste wat het kost gelijk wil krijgen, maar ook iets anders dan mezelf meteen schuldig verklaren.

Ik mag er zijn met mijn gevoeligheid en mijn twijfel, met mijn scherpe kantjes en mijn ongeduld. Met mijn behoefte om af en toe lekker niets te doen. Met mijn wijsheid, gedoopt in humor. Met alles wat ik ondertussen geleerd heb én alles wat ik nog aan het leren ben.

Het gaat er voor mij niet om dat ik nooit meer geraakt word door kritiek. Het gaat erom dat ik mezelf niet meer verlies zodra een ander iets van mij vindt.

Ik ben niet alleen de Heidi die mensen in mijn praktijk leren kennen. Net zomin als ik alleen de ongeduldige Heidi in de wagen ben. Ik ben zoveel meer dan één rol, één reactie of één oordeel.

Ik ben het volledige pakket.