Auteur in de kijker: Sandra Lagerweij

De oerpijn van trauma

Wat als de oorzaak van alles wat je vandaag voelt en ervaart, veel vroeger in de tijd ligt dan je je kunt herinneren? In De oerpijn van trauma brengt Sandra Lagerweij een extra dimensie onder woorden die vaak buiten beeld blijft: ervaringen en herinneringen rond conceptie, zwangerschap en geboorte die zich als gevoel en reactie in het lichaam vastzetten. Haar boek is een uitnodiging om te achterhalen, te voelen en te herkennen wat zich zonder taal heeft gevormd.

Bloom: Wanneer wist je dat dit boek er moest komen?

Sandra Lagerweij: ‘Dat is geleidelijk gegroeid, vanuit mijn werk met mensen die vastzitten in hun lichaam, in hun emoties, in hun leven. Mensen die al van alles geprobeerd hebben, die begrijpen dat er iets loos is, maar geen verklaring vinden waarom hun reacties zo intens blijven. Wat me telkens raakte, is dat die pijn heel dikwijls geen duidelijk aanwijsbare oorzaak heeft. l De problemen zijn doorgaans al veel vroeger begonnen.

Ook mijn persoonlijke zoektocht speelde hierbij een rol. Ik had klachten die ik niet kon plaatsen en merkte hoe weinig informatie er voorradig was die me kon helpen. De meeste uitleg bleef abstract of klinisch. Terwijl je, als je midden in zo’n proces zit, vooral iets nodig hebt dat duidelijkheid schept en een houvast biedt.

Na verloop van tijd begon ik in te zien dat trauma niet alleen ontstaat door wat je tijdens het leven meemaakt, maar ook door wat je systeem heel vroeg heeft moeten dragen. Soms al vóór de geboorte. Dat inzicht wilde ik toegankelijk maken, opdat mensen zichzelf niet langer zouden zien als ‘te veel’ of ‘te gevoelig’, maar als iemand die reageert vanuit iets dat ooit nodig was om te overleven.’

Bloom: Je koos bewust voor een combinatie van beeld en tekst. Waarom is die vorm zo belangrijk voor dit onderwerp?

Sandra Lagerweij: ‘Omdat de diepste lagen van trauma ontstaan op een moment waarop er nog geen taal is. Wat je daar meemaakt, wordt niet opgeslagen als een verhaal, maar als een afdruk in je systeem; in je lichaam, je ademhaling, je reacties.

We willen dat graag begrijpen met woorden, maar die laag laat zich daar niet in vangen. Beelden kunnen iets raken dat het denken overstijgt. Ze werken via herkenning, via het lichaam. Soms is één beeld al genoeg om iets los te weken, zonder dat je het meteen kunt uitleggen. Daarom moest dit boek deze vorm krijgen. Het beeld opent iets, terwijl de tekst helpt om erbij te blijven. Zo ontstaat er ruimte om te voelen wat er al die tijd misschien wel aanwezig was, maar waar je geen vat op kreeg.’