Auteur in de kijker: Jennifer Breheny Wallace

Succes, erkenning en prestaties lijken belangrijker dan ooit. Maar ondertussen voelen steeds meer mensen zich eenzaam, uitgeput of uitgerangeerd. Volgens de Amerikaanse journaliste Jennifer Breheny Wallace ligt de oorzaak niet alleen in prestatiedruk, maar in iets veel fundamenteler: het gevoel dat we ertoe doen. In haar nieuwste boek probeert ze te achterhalen waarom dat gevoel zo essentieel is voor ons welzijn.

Bloom: Tijdens het schrijven van Never Enough ontdekte je dat succes alleen mensen niet gelukkig maakt. Wanneer besefte je dat het gevoel ‘ik doe ertoe’ misschien wel de sleutel is tot een betekenisvol leven?

Jennifer: "Tijdens mijn onderzoek ontmoette ik heel wat mensen die alles hadden bereikt waar ze ooit van droomden. Toch voelden ze zich leeg. Ze genoten erkenning voor hun prestaties, maar niet voor wie ze als mens waren.

Via het werk van sociaal psycholoog Morris Rosenberg ontdekte ik het begrip mattering: het gevoel dat je belangrijk bent voor anderen én dat je een waardevolle bijdrage levert. Dat inzicht veranderde mijn kijk volledig. Een betekenisvol leven draait veel minder om wat we bereiken dan om het gevoel dat we gezien worden, nodig zijn en verbonden zijn met anderen."

Bloom: Je koppelt dat gevoel van ertoe doen aan burn-out en eenzaamheid. Waarom is dit thema vandaag zo actueel?

Jennifer: "We leven allemaal op volle snelheid. Elke dag krijgen we een enorme hoeveelheid prikkels te verwerken, terwijl er voortdurend iets van ons verwacht wordt. Daardoor schakelen we niet zelden over op de automatische piloot.

Maar precies daardoor missen we iets fundamenteels: we zien elkaar minder echt. We nemen minder tijd om waardering uit te spreken en zijn minder opmerkzaam voor andermans noden, bijvoorbeeld wanneer ze verbinding proberen te maken.

Dat zie je heel duidelijk op de werkvloer. Mensen haken doorgaans niet af omdat ze lui zijn, maar omdat ze niet langer geloven dat hun bijdrage ertoe doet. Volgens mij beleven we vandaag dan ook niet alleen een mentale gezondheidscrisis, maar vooral een crisis van mattering."

Bloom: Was er tijdens je onderzoek één verhaal dat voor jou perfect samenvatte waarom mensen behoefte hebben om te voelen dat ze ertoe doen?

Jennifer: "Dat was het verhaal van Greg, een Amerikaanse brandweercommandant. Toen hij nog brandweerman was, redde hij samen met zijn collega's een vrouw die betrokken was bij een zwaar verkeersongeval. Daarna heeft hij nooit meer iets over haar gehoord. Had ze het overleefd? Had hun inzet werkelijk een verschil gemaakt?

Later, toen Greg zelf leiding gaf aan een brandweerkorps, bracht hij daar verandering in. Hij zorgde ervoor dat zijn mensen wél vernamen wat er met slachtoffers gebeurde. Hij begreep dat belangrijk werk alleen niet voldoende is. Mensen hebben ook behoefte aan de zekerheid dat hun inspanningen werkelijk betekenis hebben.

Dat is uiteindelijk de kern van mijn boek. Stel je voor dat iedereen die je ontmoet een onzichtbaar bordje draagt met de vraag: 'Doe ik ertoe?'. We kunnen die vraag elke dag beantwoorden met aandacht, erkenning en oprechte betrokkenheid. En telkens wanneer we iemand anders laten voelen dat hij of zij ertoe doet, versterken we ook ons eigen gevoel van verbondenheid."