Home

Overige

Mijn account

Van geloven naar weten: een noodzakelijke switch in coronatijden

Inspiratie
Hilde Van Liefferinge
29/09/2021
Van geloven naar weten: een noodzakelijke switch in coronatijden

Zonde, schuld, schaamte en boete. Het zijn begrippen die aan ons katholieke Vlaamse verleden doen denken. Ze hebben zich diep in onze vezels genesteld en zijn terug van nooit weggeweest in de hedendaagse collectieve coronaretoriek. Deze woordenschat is niet onschuldig, exponent van een onvrije samenleving gebaseerd op macht en klein houden. Bewustwording van het externe narratief en gehoor geven aan het interne stemmetje, dat zegt dat er ‘iets niet klopt’, maken echter de weg vrij voor een nieuw soort vrijheid, dieper en groter dan we ze ooit hebben gekend.

Verboden ondergoed

Zo’n zeventig jaar geleden liep mijn moeder met haar klasgenoten van de lagere meisjesschool door hun grijze provinciestadje op weg naar het zwembad. Ze werden zorgvuldig in de pas gehouden door een non van middelbare leeftijd in lang zwart habijt en zwarte kap met witte binnenkraag rondom haar vertoornde gezicht. Op hun weg lag een lingeriewinkel. Volgens mijn moeder lagen daar in de etalage hooguit een paar vleeskleurige ‘soutiens’ en ‘combinaisons’ uitgestald, in elk geval niets waar een nieuwsgierige tienjarige meisjesgeest van het spoor der fatsoen zou kunnen afglijden naar duistere krochten van immoraliteit. Per slot van rekening zouden voor de meesten van hen luttele jaren later die onderste kledingstukken tot de normale garderobe gaan behoren.

Toch gebeurde daar op die wandelgang iets vreemds. Op het moment dat de klasgroep de lingerie-etalage naderde, maande de non de meisjes ten strengste aan hun gezichten naar de andere kant te wenden. Het werd hen verboden naar het vrouwenondergoed te kijken, want dat was zondig, althans volgens de non, volgens de leer van de Kerk. Was er toch een kind dat de curieuzeneus in zichzelf niet kon weerstaan en vanuit haar ooghoeken een glimp op het 'verboden' venster durfde te werpen, dan moest ze zich schamen en zou ze door God en zijn gezant op Aarde worden gestraft. Die dreigementen maakten indruk op de meisjes, waardoor de meesten algauw bij elke passage naar het zwembad keurig de blik draaiden naar de pantoffelwinkel aan de overkant van de straat.

Mijn moeder vertelt het nu met rollende ogen en een poging tot relativering. ‘Maar ze maakten ons eigenlijk bang en vies van ons eigen lijf. Het was een zonde om naar vrouwelijke vormen te kijken, laat staan om ze te hebben.’ Het steekt haar nog altijd.

Door mijn schuld

”Mensen schikten zich naar die opgelegde regels, uit angst voor die onzichtbare straffende God en boosaardige Duivel zoals die hen door het 'instituut' waren aangepraat.”

Die jaren 1950-1960 waren hoogdagen van woorden en begrippen die zich diep in onze Vlaamse cultuur hebben genesteld. Zonde, schuld, schaamte, boete… Zondaars waren zij die afweken van de strenge, preutse katholieke leer. Zij flirtten met de Duivel en droegen schuld, moesten zich schamen tegenover de gemeenschap en konden maar beter boete doen als ze de hel niet hun eindstation wilden laten zijn. De Kerk bepaalde quasi volledig het normatieve kader waarbinnen mensen zich mochten bewegen. Zij besliste wat waarheid was en leugen, goed en kwaad, moreel en immoreel. Mensen schikten zich naar die opgelegde regels, uit angst voor die onzichtbare straffende God en boosaardige Duivel zoals die hen door het 'instituut' waren aangepraat.

Wie die tijd heeft meegemaakt kan er boeken over schrijven, dixit mijn moeder, met als triestig dieptepunt de intussen alom gekende schandalen van seksueel kindermisbruik, die pas decennia later aan het licht kwamen. Op het moment zelf was daar bij de grote meerderheid van de ‘gelovigen’ geen cognitieve ruimte voor. Zij konden deze schaduwzijde van het heersende systeem niet aannemen. Het geloof in de heiligheid was groot, het besef van schijnheiligheid kwam pas later.

Andere tijden. Of niet?

Waarom vertel ik dit? Wij leven toch in een ander tijdperk? De Kerk is nog een schim van zichzelf en ‘soutiens’ worden al lang niet meer als een bedreiging voor de ziel beschouwd. Wij leven in een tijd van vrijheid van denken, met een geëmancipeerde mens die zich niet langer laat knechten door God of gebod, toch? Geloven doen we nu in de rede, in de wetenschap. Het onzichtbare werd voor het zichtbare ingeruild, het onmeetbare voor het meetbare. Inderdaad, een heel andere tijd diende zich de voorbije decennia aan.

En toch. Je hoeft niet zo ver te zoeken om te zien dat de grondprincipes uit die ‘onvrije’ katholieke tijd nog altijd springlevend zijn. Zonde, schuld, schaamte en boete lopen ook vandaag als een dikke rode draad door het huidige narratief, in het bijzonder door het coronaverhaal.

Corona dus. Het woord dat op sociale media vaak onvolledig of met sterretjes en spaties moet worden gespeld om niet aan censuur ten prooi te vallen. Want waarin zijn wij op een jaar tijd beland? In een wereld die het intussen stevig gewortelde geloof in de wetenschap gebruikt, of misbruikt, om hardnekkig en eenzijdig een verhaal te poneren dat niet in vraag mag worden gesteld. We zijn verzeild geraakt in these zonder antithese, nochtans een duale basispremisse van elke vorm van wetenschappelijk denken en handelen. Al wat ingaat tegen het dominante verhaal wordt al ruim een jaar door niet-wetenschappelijke corporaties ‘gefactcheckt’ als ‘onjuiste informatie’ en wordt zonder pardon verwijderd, ook als deze informatie afkomstig is van wetenschappers met een ruime staat van dienst en lange publicatielijsten in wetenschappelijke toptijdschriften. Zij krijgen geen forum in politiek of media of worden uitvoerig gekaderd, niet zelden als complotaanhangers. Wie zijn nek uitsteekt riskeert zijn job. In tegenstelling tot de experten die de overheid adviseren, hebben zij geen persoonlijke of zakelijke belangen bij het gevoerde beleid.

Net zoals 70 jaar geleden blijkt het aartsmoeilijk de ‘gelovigen’ nog te overtuigen van iets anders dan het dominante verhaal. Mensen horen dag in dag uit één verhaal en gaan niet verder op zoek. Misschien is er wel een stemmetje dat zegt dat dit nu toch wel heel vreemd aan het worden is: golven, varianten en lockdowns in overvloed, diepe kraters in begrotingen en staatsschuld voor test-, orde- en controlemaatregelen zonder structurele investeringen in bijvoorbeeld zorg en natuurlijke preventie. Misschien is er dat stemmetje dat zegt ‘dit klopt niet’, maar men laat begaan. Het alternatief, dat men zijn vertrouwen in al die grote instituten tegelijk (overheid, wetenschap, media, farma-industrie) op de helling zou moeten zetten, creëert een angst die velen op dit moment niet aankunnen. En dus houden we onze ogen dicht, want als we ze zouden openen, worden we meteen op onze eigen verantwoordelijkheid gewezen. Het vergt inderdaad moed om zelf aan het stuur van je leven te gaan zitten en je minder afhankelijk te maken van externe instanties.

Geloven versus weten

Hilde Van Liefferinge bloom 2107 quote

Zo komen we bij de kern van dit verhaal en de parallel tussen Kerk- en coronaretoriek. Ervan uitgaande dat de geschiedenis in zekere zin cyclisch verloopt en de mens op steeds diepere lagen van bewustzijn wordt uitgedaagd, krijgen we hier een uitnodiging van formaat om het ‘geloof’ in te ruilen voor het ‘weten’.

Geloven doe je met je verstand. Het wordt je van buitenaf aangepraat of met dwang opgelegd, niet zelden door het verspreiden van angst. Meneer pastoor hield de parochiale zieltjes in het gareel met zijn preken over het hiernamaals, waar een oordelende God zou beslissen over eeuwig leven dan wel eeuwig vuur. Vandaag heerst er een materialistische visie op de mens. Volgens de meest gangbare wetenschap zijn wij niets meer dan materie die meetbaar en kenbaar is. Als we sterven, stopt het leven, en dus is doodgaan voor veel mensen hun grootste angst, want het betekent het einde, het verlies van alles, inclusief van zichzelf. Dat is beangstigend, waardoor mensen willen blijven leven, koste wat het kost. Al is die prijs vrijheid en menselijkheid, de kwaliteit van het leven zelf.

Door de autoriteiten wordt opnieuw rijkelijk met schuld, schaamte en boete gestrooid. De schuldigen zijn zij die de coronaretoriek in vraag durven te stellen en hun eigen soevereiniteit opeisen. Ze moesten zich schamen omwille van hun asociaal gedrag. Daarom is er de bestraffende overheid die hoge boetes oplegt, ook aan kinderen en bejaarden. Iedereen moet afstand houden, ophokken, want de virusduivel die geen tegenexpertise duldt rechtvaardigt een heel nieuw ‘normaal’. Dat beweren althans de externe autoriteiten en dat is wat velen geloven.

Maar wat weten wij? Weten is geloven vanuit het hart, niet enkel vanuit het verstand. Het draagt een zekerheid en standvastigheid in zich die het immer twijfelende verstand ver overstijgt. Het is wat we zijn afgeleerd te vertrouwen en wat we onszelf opnieuw moeten leren. Het is de extern gepropageerde waarheid aftoetsen aan de resonantie van ons hart. Het hart weet, omdat het verbonden is met een kosmische intelligentie die ons verstand ver overstijgt. Dat is geen wollige poespas, maar een quantum-wetenschappelijk feit.

Het is tijd

Het is tijd voor een nieuwe fase in ons mens-zijn. We hebben ontzettend veel geleerd van wat ons van buitenaf is aangereikt, niet het minst de (klassieke) wetenschap en laten we daar ook het goede van bewaren. Maar het is tijd om ook de schaduwzijden onder ogen te zien van systemen die op macht en onderdrukking zijn gebaseerd. Hoe vrij zijn wij werkelijk, nog los van de coronamaatregelen? Hoeveel macht geven wij uit handen, in elk aspect van ons leven: gezondheid, lichamelijke en psychische integriteit, (over)werken voor (over)consumptie,…? Hoeveel welzijn levert ons dat op? Hoeveel innerlijke kracht voelen wij nog? Hoeveel meer antidepressiva moeten nog over de toonbank gaan vooraleer we stop zeggen tegen dit - in zekere zin - slavenleven?

Het is tijd om te weten. Tijd om in ons eigen licht te gaan staan, als mens en als mensheid. Om te gaan stralen vanuit wie we in wezen zijn: vrij en verbonden, elk met zijn unieke gaven en talenten. Tijd om te leven volgens wie wij zijn en wat we de wereld te bieden hebben in plaats van volgens wat de wereld, onze omgeving, van ons verwacht. Tijd om te leren voelen wat waar is en wat niet, wat klopt en wat niet. Tijd om te leven vanuit ons hart, met de steun van ons verstand. Tijd om ons lichaam op te waarderen als bron van diepe wijsheid, in plaats van het volledig afhankelijk te maken van een externe macht, of die nu Kerk, wetenschap of farma-industrie heet. Het is tijd voor blije, vrije individuen die elk vanuit hun persoonlijke kracht bijdragen aan een nieuwe Aarde.

Dat kan alleen als we ook onze eigen schaduwen onder ogen durven te zien, individueel en collectief. Als we durven te kijken naar wat ons afremt, blokkeert of angstig maakt, onze trauma’s durven te helen, de macht terugnemen die we ooit hebben weggegeven. Als we die balans tussen licht en donker in ons hart kunnen integreren, staan we ijzersterk, om van daaruit ook niet enkel het licht maar ook de schaduw van de samenleving te durven aanschouwen. Een eeuwenoud tijdperk is op zijn einde gekomen. Een tijdperk waarin geld, status en controle als heersende principes golden, waar macht bepaalde wie of wat je was en betekende als mens. Een waar een retoriek van schuld, schaamte en boete je klein hield. Het is tijd voor een ‘nieuw normaal’, waarin gelijkwaardigheid richtinggevend is, naast vrijheid en verantwoordelijkheid. Het is tijd om in onze eigen grootsheid te gaan staan en de wereld beter achter te laten dan hoe we hem hebben aangetroffen.

Bloom 7 - 2021 is uit!

Word nu lid en lees Bloom online

  • Creëer meer vrijheid in je leven.

  • Geluk vinden zonder het te zoeken: een haalbare kaart volgens professor Annemans

  • Yoga op maat van je sterrenbeeld:
    strekken en buigen op de energie van de kosmos

  • Van geloven naar weten: een noodzakelijke switch in coronatijden

  • Theeblaadjes lezen: wat ontwaar jij in je kopje thee?

  • Met de Garbovoicodes wordt manifesteren een fluitje van een cent!

  • Spell jars: kleine potjes met een groots effect

  • En nog meer boeiende lectuur.
    Happy reading!

Reacties

Een account is verplicht om te reageren. Log in of registreer je nu

Inloggen / registreren

Wat anderen ook lezen

Liefde & Relatie

Selfcompassion in een tijd van ongelimiteerde dienstbaarheid

Charlie Chaplin wist het al. Liefde voor jezelf zet alles in een ander perspectief en maakt je…

Lees meer
Astrologie

Vertrouw jij op de stand van de sterren? De waarheid over astrologie

Geloof jij in astrologie? Leer met een horoscoop je eigen leven en dat van de mensen om je heen te…

Lees meer
Spiritualiteit

Mabon (herfstequinox): 22 september - afscheid nemen van de zomer

Even lang zijn dag en nacht. De donkere periode wint aan kracht. We klinken op de oogst en maken…

Lees meer
Bloom 7 - 2021

Word een Bloom’er

  • 8 edities van het Bloom-tijdschrift op jaarbasis

  • toegang tot alle leesartikelen uit het Bloom-tijdschrift + extra leesvoer

  • EXCLUSIEF! bereken en lees (on)beperkt persoonlijke geboortehoroscopen

  • kortingen op geselecteerde producten in de BloomShop

  • unieke themahoroscopen: je liefdeshoroscoop 2021, jaarhoroscoop 2021, ascendanthoroscoop 2021, je Chinese horoscoop 2021,...

  • onbeperkt gratis kaartleggen

Nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Bloom en geniet 5% korting in de Bloom Shop.
Wekelijks ontvang je inspirerende leesartikelen, promoties en zoveel meer.
De kortingscode ontvang je in je mailbox.
Have a magical day!
Bloom