Home

Overige

Mijn account

Kerstmis skippen: zorgen de strenge coronamaatregelen voor sterfte door eenzaamheid?

Corona
28/11/2020
Kerstmis skippen: zorgen de strenge coronamaatregelen voor sterfte door eenzaamheid?

Het ziet ernaar uit dat de coronamaatregelen niet meer zullen versoepelen met oog op de eindejaarsfeesten. Dat wil zeggen dat heel veel mensen Kerstmis noodgedwongen alleen zullen moeten vieren. En dat blijkt allesbehalve gezond te zijn. Onvrijwillige eenzaamheid vergroot het risico op eerder overlijden en is vergelijkbaar met het roken van vijftien sigaretten per dag, volgens immunoloog dr. Carla Peeters. Kerst dit jaar overslaan zou daarom weleens tot meer gezondheidsschade kunnen leiden dan mogelijke infecties door versoepeling van de maatregelen.

Eenzaamheid is geen nieuw probleem

Al voor de coronapandemie werd eenzaamheid en sociale isolatie als een groeiend probleem van de Westerse maatschappij herkend. In Nederland gaf 43% van de volwassen bevolking (19 jaar en ouder) in 2016 aan eenzaam te zijn. Tien procent voelt zich ernstig of zeer eenzaam. Eenzaamheid wordt in Nederland vooral gezien bij 85-plussers, laagopgeleiden, weduwen en mensen met een niet-westerse achtergrond (62-64 %). Ook bij jongeren tussen de 10 en 25 jaar kan eenzaamheid voorkomen, met als belangrijkste oorzaken onzekerheid, uit huis gaan of weinig vriendschappen hebben.

Volgens prof. dr. Peter Strang van het Karolinska Instituut in Zweden veroorzaakt langdurige onvrijwillige eenzaamheid een verhoogd stressniveau. De stress fungeert als signaal om op zoek te gaan naar een groep om erbij te horen. Evolutionair gezien hebben mensen ervaren dat onderdeel zijn van een groep een belangrijke voorwaarde is om te kunnen overleven. Op basis van deze ervaringen hebben mensen sterke mechanismen ontwikkeld om gezelschap te zoeken en eenzaamheid te vermijden. Vooral huidcontact blijkt een belangrijk onderdeel te zijn voor een gevoel van welzijn en veiligheid. Wanneer de huid van de ene en andere persoon elkaar zacht raken, komt het hormoon oxytocine vrij, dat een gevoel van welbevinden geeft en ervoor zorgt dat men binnen de bescherming van de groep wil blijven.

”Onvrijwillige eenzaamheid vergroot het risico op eerder overlijden en is vergelijkbaar met het roken van vijftien sigaretten per dag.”

Een langdurig lichtverhoogd stressniveau, zoals bij onvrijwillige eenzaamheid als gevolg van een lockdown, kan fysieke en mentale problemen tot gevolg hebben. Onvrijwillige eenzaamheid vergroot het risico op eerder overlijden en is vergelijkbaar met het roken van vijftien sigaretten per dag. Fysieke inactiviteit of obesitas is zelfs minder risicovol. Door langdurig onvrijwillige eenzaamheid ontstaat een verhoogd cortisol-gehalte waardoor de ontstekingen in het lichaam toenemen. Het immuunsysteem verzwakt en de kans op de ernstige vorm van acute bovenste luchtweginfecties (Acute Respiratory Distress Syndrome) kan zelfs toenemen. Een klinische depressie met slapeloosheid, laag energieniveau, concentratieproblemen en gewichtstoename of gewichtsverlies kan een gevolg zijn van eenzaamheid.

Risico's op lange termijn

Versoepeling maatregelen Kerstmis eenzaamheid sterven familie Bloom web

Onderzoek toont aan dat de kans op dementie met veertig procent kan toenemen als gevolg van onvrijwillige eenzaamheid. Ook kans op hart- en vaatziekten, beroerten en fysieke klachten zijn wetenschappelijk aangetoond als gevolg van eenzaamheid. Sociale uitsluiting blijkt eenzelfde signaal in de hersenen te genereren als fysieke pijn, terwijl het vasthouden van een hand of het strelen van de huid de fysieke pijn en angst kan verminderen of geheel kan doen verdwijnen. Het huidcontact kan zelfs beter werken dan medicijngebruik. Niet voor niets wordt een toename gezien in het gebruik van pijnmedicatie, antidepressiva, drugs en alcohol tijdens de huidige pandemie. Ook het aantal mensen dat zelfmoord pleegt is toegenomen.

Een vermindering van sociaal contact door thuiswerken, het sluiten van de horeca, anderhalve meter afstand houden en de mondkapjesplicht in openbare binnenruimtes is bijzonder hard voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving. Door deze maatregelen neemt sociale uitsluiting toe. De groep waarbij vóór de pandemie al het hoogste percentage eenzaamheid werd aangetroffen, blijkt sterk overeen te komen met de groep die het grootste risico op een infectie met het coronavirus loopt door een verzwakt immuunsysteem.

Digitale ontmoetingen kunnen fysiek menselijk contact niet vervangen

Bijna alle mogelijkheden om mensen fysiek te ontmoeten zijn door de maatregelen weggenomen. Bij de beperkte mogelijkheden die er nog zijn blijven mensen weg uit angst en omdat de gezelligheid en het dicht bij elkaar kunnen zijn verdwenen is. Het dragen van mondkapjes en anderhalve meter afstand is belastend en zorgt voor nog meer verkilling.

Versoepeling maatregelen Kerstmis eenzaamheid sterven cadeautjes Bloom web

Stigmatisering van mensen die geen mondkapje dragen ligt op de loer. Om vragen te voorkomen zijn mensen minder genegen een boodschap te doen; het dagelijks loopje naar de supermarkt. Het praatje en kopje koffie met de krant bij de bakker zijn al langer verdwenen. Zelfs bezoeken aan de huisarts of contact met verpleegkundigen, waar eenzame mensen vaker gebruik van maken, is momenteel vervangen door e-health.

Het gebruik van platforms als Zoom, Skype, FaceTime en andere digitale platformen kan helpen om sociale isolatie en eenzaamheid tegen te gaan, maar vraagt veel meer inspanning van de hersenen dan fysieke aanwezigheid. Inspanningen die voor de kwetsbare groepen veel groter zijn dan voor mensen met zekerheid van inkomen, een vaste weekstructuur, een goed sociaal netwerk en goede gezondheid. Eeuwenoude evolutionaire lessen die door wetenschappelijk onderzoek bevestigd zijn, worden overruled door maatregelen die schadelijk zijn. Digitale ontmoetingen kunnen fysiek menselijk contact niet vervangen. Uiteindelijk eist stress ten gevolge van langdurige isolatie en eenzaamheid zijn tol. Kerst dit jaar overslaan zou weleens tot meer gezondheidsschade kunnen leiden dan mogelijke infecties door versoepeling van de maatregelen. Lees hier verder.

Carla Peeters auteur Bloom web



---
Dr. ir. Carla Peeters is eigenaar en oprichter van COBALA Good Care Feels Better®. Jaren werkte zij aan diagnostiek, immunologie en infectieziekten en als bestuurder van zorgorganisaties. Sinds 2015 heeft zij zich gespecialiseerd in personalised nutrition en leefstijl. COBALA begeleidt mensen preventief en van verzuim naar eigen werk met een Personalised Integrative Care® programma. Alle info: www.goodcarefeelsbetter.com

Vond je dit een boeiend artikel en wil je meer artikelen?

Abonneer je nu en ontvang één jaar lang alle edities van Bloom. Bespaar €20 en geniet van de voordelen.

Reacties

Een account is verplicht om te reageren. Log in of registreer je nu

Inloggen / registreren

Wat anderen ook lezen

Lifestyle

VIDEO: Geleide meditatie olv. Ingeborg TM Sergeant

In Bloom 2101 - Special lees je reeds de resultaten van het meditatieonderzoek van Ingeborg TM…

Lees meer
Voeding & Gezondheid

De emotionele betekenis van ziekte

Ziek word je niet zomaar. Een ziekte heeft altijd een aanleiding, een oorzaak. We bezitten over een…

Lees meer
Spiritualiteit

Samhain: het heksennieuwjaar op 31 oktober

Het Jaarwiel loopt ten einde. Een nieuw begin vangt aan. Het is de periode van donkere tijden…

Lees meer
Bloom 5 - Special - 2021

Word een Bloom’er

  • 8 edities van het Bloom-tijdschrift op jaarbasis

  • toegang tot alle leesartikelen uit het Bloom-tijdschrift + extra leesvoer

  • EXCLUSIEF! bereken en lees (on)beperkt persoonlijke geboortehoroscopen

  • kortingen op geselecteerde producten in de BloomShop

  • unieke themahoroscopen: je liefdeshoroscoop 2021, jaarhoroscoop 2021, ascendanthoroscoop 2021, je Chinese horoscoop 2021,...

  • onbeperkt gratis kaartleggen

Nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Bloom en geniet 5% korting in de Bloom Shop.
Wekelijks ontvang je inspirerende leesartikelen, promoties en zoveel meer.
De kortingscode ontvang je in je mailbox.
Have a magical day!
Bloom