Ontwaken is niet het eindpunt

Van awakening naar belichaming: waarom bewustwording pas het begin is

Binnen de spirituele wereld wordt awakening vaak voorgesteld als hét moment. De grote doorbraak. De verlichting. Eindelijk zie je wat je daarvoor niet kon zien en vanaf dat moment is alles anders. En ergens klopt dat, maar ergens ook helemaal niet.

Want het feit dat je iets plots bewust bent, betekent nog niet dat je het geïntegreerd hebt. Begrijpen hoe een patroon werkt, betekent niet dat je lichaam er niet meer automatisch in terechtkomt. Weten dat je waardevol bent, betekent niet dat iedere cel van je lichaam dat al gelooft. En één keer ervaren dat alles met elkaar verbonden is, betekent niet dat je vanuit die eenheid door de supermarkt wandelt wanneer iemand met zijn winkelkar tegen je enkels rijdt.

Denk eens terug aan hoe je leerde lezen

Er was een tijd waarin je naar deze pagina zou hebben gekeken en alleen vormen had gezien: lijntjes, krulletjes, symbolen. Als baby had je geen idee dat die tekens betekenis droegen. Er was zelfs geen bewustzijn van het feit dat je iets níét wist.

Dat is voor mij een mooie metafoor voor de eerste fase van bewustwording: onbewustzijn. We leven, reageren, voelen en maken keuzes vanuit de werkelijkheid zoals we die kennen. Onze overtuigingen voelen niet als overtuigingen. Ze voelen als waarheid. Onze patronen voelen niet als patronen. Ze zijn simpelweg hoe het leven is

Dan begint de observatie

Een kleuter ziet volwassenen met boeken. Hij ziet dat mama naar die vreemde lijntjes kijkt en vervolgens een verhaal vertelt. Hij merkt dat papa bepaalde tekens blijkbaar kan omzetten in woorden. Er ontstaat nieuwsgierigheid. Daar gebeurt iets. Het kind kan nog niet lezen, maar begint te beseffen dat er een werkelijkheid bestaat die het zelf nog niet kan waarnemen.

Ook op een bewustzijnspad kennen we deze fase. Misschien ontmoet je iemand die totaal anders in het leven staat. Je leest een boek. Je ervaart iets tijdens meditatie. Je lichaam reageert tijdens een sessie op een manier die je niet rationeel kunt verklaren. Voor het eerst ontstaat er ruimte voor de gedachte: misschien is de werkelijkheid groter dan wat ik tot nu toe dacht.

Je kent de letter. Maar kun je al lezen?

Niemand zou tegen een kind zeggen: "Je herkent de A? Fantastisch. Dan kun je nu lezen." We begrijpen intuïtief dat er na die eerste herkenning een heel leerproces volgt. Letters worden klanken. Klanken worden woorden. Woorden worden zinnen.

Het kind hakkelt. Maakt fouten. Vergeet wat het gisteren nog wist. Het ene woord gaat vanzelf en bij het volgende moet het opnieuw letter per letter zoeken. En niemand noemt dat falen. We noemen het leren. Waarom zijn we dan zoveel harder voor onszelf wanneer het over bewustwording gaat?

Je kunt perfect beseffen dat je grenzen nodig hebt en ze vervolgens toch opnieuw overschrijden. Je kunt begrijpen dat je niet verantwoordelijk bent voor de emoties van iedereen rondom jou en jezelf vijf minuten later toch aanpassen om iemand tevreden te houden. Je kunt een prachtige ervaring van eenheid hebben gehad en de volgende ochtend geïrriteerd raken omdat je kinderen hun schoenen niet vinden. Dat maakt je awakening niet minder echt. Je bent aan het leren lezen.

En dan gebeurt er iets bijzonders

Denk eens na over wat er nu gebeurt terwijl je dit artikel leest. Je kijkt naar exact dezelfde soort lijntjes als de baby uit het begin van dit verhaal. Maar je ziet geen lijntjes meer. Je ziet zelfs nauwelijks letters. Je leest. Automatisch.

Je hoeft niet bewust te denken: dit is een D, daarnaast staat een E, samen vormen ze 'de'. Het proces is geïntegreerd. Dat is voor mij belichaming.

Niet dat je nooit meer geraakt wordt. Niet dat je geen oude patronen meer kunt tegenkomen. Niet dat je permanent in een of andere verheven staat leeft. Belichaming betekent dat iets zo diep geïntegreerd raakt dat het onderdeel is geworden van de manier waarop je beweegt, kiest, voelt en leeft. Van bewust weten naar automatisch zijn.

Daarom is awakening niet de verlichting

Misschien is ontwaken helemaal niet het moment waarop je aankomt. Misschien is het het moment waarop je voor het eerst beseft dat er iets te leren valt. Dat haalt voor mij niets weg van de schoonheid van awakening. Integendeel. Het haalt alleen de enorme druk weg die erop ligt.

Je hoeft na een inzicht niet onmiddellijk een ander mens te zijn. Je mag oefenen. Je mag struikelen. Je mag opnieuw vergeten. Je mag dezelfde bladzijde twintig keer lezen.

Want echte transformatie ontstaat niet doordat je steeds meer weet. Ze ontstaat wanneer wat je weet langzaam afdaalt vanuit je hoofd, door je zenuwstelsel, je lichaam, je keuzes en uiteindelijk je identiteit. Tot je op een dag merkt: ik probeer dit niet meer te leven. Dit is gewoon wie ik geworden ben.

En misschien begint daar pas de volgende awakening.